Geschiedenis van het protestantisme in Mechelen, deel 4
Ernest Pichal verhaalt in zijn boek* hoe het Leger des Heils begon op 5 mei 1889 te Mechelen met haar samenkomsten: “Het ontbrak daar nooit aan geestdrift. Gesticht door een Engelsman, William Booth (1829-1912), een methodistisch predikant, zorgde het Leger vooral voor de laagst gezonkenen en de meest beklagenswaardigen. In België werd het Leger binnengehaald door ds. Quéré. predikant van de protestantse kerk in de Keizerstraat. Eerst werden links en rechts in de stad samenkomsten gehouden, maar vervolgens werd de feestzaal Frascati afgehuurd en de heilssoldaten, meestal buitenlanders, Schotten, Nederlanders en Engelsen, staken van wal. Het werd een uniek evenement. Men kon het beste deze gelovigen aan hun arbeid herkennen, niet alleen aan hun uniform.”
Opwekkingsliederen
“Zingen dat die mensen konden. Het waren allemaal opwekkingsliederen, vooral afkomstig uit Engeland, waar volop ritme in zat. Een ganse zaal werd geboeid en meegesleept, en lieden die nooit in hun leven ervaren hadden wat een Bijbelse psalm of een christelijk gezang was, gingen meeneuriën, en vonden er weldra genoegen in om die heilssoldaten na te doen, zelfs in hun handen te klappen, om Jezus Christus aldus te loven en te prijzen.”
Een jonge beiaardier onder de toehoorders
“Onder die vele toehoorders zat ook een jongeman, die pas sinds twee jaar zijn vader opgevolgd was als beiaardier van de Sint Romboutskathedraal. Die jeugdige klokkenist stond op de drempel van een veelbelovende en wereldomvattende carrière. Het was hem een roeping om de klokken aan het zingen te brengen. Het repertorium van onze Vlaamse strijdliederen zou met de jaren vanaf de Sint Romboutstoren door de beiaard zou vertolkt worden. Jef Denijn zou een van onze bekendste en begaafdste kunstenaars worden. In 1887 begon hij zijn loopbaan en in 1889 zat hij met hart en ziel te luisteren naar die ‘heilsliederen’. die met zoveel vuur en geestdrift door heilssoldaten gezongen werden.”
Heilsliederen vanaf de Sint-Romboutstoren
“En als de man dan op zaterdag, zondag en maandag ’s avonds in zijn kerktoren naar boven klom, en daar eenzaam en alleen in zijn klavierkamertje de klokken aan het galmen bracht, dan dwarrelden, en fladderden, en druppelden over de Mechelse stede de klanken van die pasgehoorde heilsliederen! En de aartsbisschop in zijn paleis, de levieten in hun seminarie en de nijvere bevolking die van een verdiende avondrust genoot, gaven er zich geen rekenschap van hoe die jonge artiest aan die heerlijke beiaardmuziek gekomen was. Tegenwoordig wordt veel over de oecumene gesproken. Maar in 1889 werd daar te Mechelen de oecumene met de daad verwezenlijkt.”
“Niet alleen zingen konden die heilssoldaten. maar ook bidden, en dat met zo’n overtuiging, zo’n élan en zo’n geloofsovergave, dat men geneigd was te zeggen: ze bidden Onze Lieve Heer van zijn kruis. En inderdaad, Onze Lieve Heer daalde neder en verkeerde met tekenen en wonderen in hun midden. Het gespuis uit de achterbuurten, samengedromd uit nieuwsgierigheid en gekomen met de bedoeling om lawaai te maken en herrie te schoppen, kwam plotseling onder de indruk Men sprak van bekering van vechtersbazen. van beruchte vrouwen, die kort daarop aan het getuigen gingen. Opeens liepen de volksstraatjes leeg omdat ‘den dog’ uit het stadskwartier in de parochie een sermoen hield in Frascati (in de Begijnenstraat, waar nu kunstencentrum Nona is).”
- Bron: Ernest Pichal, De geschiedenis van het protestantisme in Vlaanderen, Standaard Wetenschappelijke Uitgeverij, Antwerpen, Amsterdam, 1975, 233 blz. citaten van blz 205-206
- Wie beiaard zegt, zegt Jef Denyn (of Denijn). Het belang van deze Mechelse beiaardier, leraar en componist kan nauwelijks overschat worden. Jef Denyn studeerde aanvankelijk voor ingenieur. Zijn vader Adolf Denyn was stadsbeiaardier in Mechelen, maar toen hij blind werd, moest Jef hem vervangen, vanaf 1881. Later besloot Jef Denyn zich volledig toe te leggen op het instrument. In 1887 werd hij benoemd tot stadbeiaardier van Mechelen, als officiële opvolger van zijn vader. Op enkele muzieklessen en raadgevingen van zijn vader na, bleef hij autodidact. In 1922 werd in Mechelen de Internationale beiaardschool opgericht, waarvan Jef Denyn directeur werd (en bleef tot aan zijn dood in 1941).
Lees over Jef Denijn https://www.svm.be/componisten/denyn-jef